Κατά τη διάρκεια της πανδημίας και έπειτα, η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων έχει επιδεινωθεί με τα προβλήματα ψυχικής υγείας να αγγίζουν ανησυχητικά νούμερα. Πιο συγκεκριμένα, έχει σημειωθεί αξιοσημείωτη αύξηση στις διατροφικές διαταραχές, ιδιαίτερα μεταξύ των έφηβων κοριτσιών. Οι διατροφικές διαταραχές περιλαμβάνουν μια σειρά από ανθυγιεινές σχέσεις με το φαγητό και ανησυχίες για το βάρος. Δυστυχώς, οι διατροφικές διαταραχές είναι συχνές. Στην πραγματικότητα, ένας στους επτά άνδρες και μία στις πέντε γυναίκες βιώνουν μια διατροφική διαταραχή μέχρι την ηλικία των 40 ετών και στο 95% αυτών των περιπτώσεων, η διαταραχή ξεκινά πριν την ηλικία των 25 ετών. Πολλά είδη διατροφικών διαταραχών μπορεί να επηρεάσουν παιδιά και εφήβους:

→ Η νευρική ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ακραίο φόβο αύξησης του βάρους. Τα άτομα με νευρική ανορεξία συχνά βλέπουν τους εαυτούς τους υπέρβαρους ενώ έχουν υγιές βάρος, ακόμη και όταν είναι ελλιποβαρείς. Υπάρχουν δύο μορφές νευρικής ανορεξίας: Στην περιοριστικού τύπου ανορεξία οι άνθρωποι περιορίζουν πολύ το τί και πόσο τρώνε για να ελέγξουν το βάρος τους. Στην ανορεξία τύπου εκκαθαρίσεως, οι άνθρωποι περιορίζουν μεν το τί και πόσο τρώνε, αλλά και προκαλούν εκκαθάριση. Δηλαδή, θα φάνε μια μεγάλη ποσότητα αμέσως (υπερφαγία) και θα προσπαθήσουν να απαλλαγούν από τις επιπλέον θερμίδες μέσω εμετού, καθαρτικών, διουρητικών ή υπερβολικής άσκησης.

→ Η νευρική βουλιμία περιλαμβάνει την υπερφαγία και την εκκαθάριση, αλλά χωρίς να περιορίζει το τί και πόσο τρώει ένα άτομο.

→ Η διαταραχή υπερφαγίας είναι όταν οι άνθρωποι τρώνε υπερβολικά αλλά δεν κάνουν περιορισμό ή εκκαθάριση. Αυτή είναι στην πραγματικότητα η πιο κοινή διατροφική διαταραχή.

→ Η διαταραχή αποφυγής  πρόσληψης τροφής είναι πιο συχνή στην παιδική ηλικία. Το άτομο περιορίζει την ποσότητα ή το είδος του φαγητού που τρώει, αλλά όχι επειδή ανησυχεί για το βάρος του. Για παράδειγμα, κάποιος με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου μπορεί να συσχετίσει το φαγητό με πόνο και δυσφορία και έτσι μπορεί να αποφύγει το φαγητό. Τα παιδιά με αισθητηριακά προβλήματα μπορεί να βρίσκουν τη μυρωδιά, την υφή ή τη γεύση ορισμένων τροφών εξαιρετικά δυσάρεστη και έτσι να αρνηθούν να τα φάνε. Αυτό είναι κάτι περισσότερο από απλώς «επιλεκτική διατροφή» και μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό.

Παρεξηγήσεις σχετικά με τις διατροφικές διαταραχές

Όταν οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται τις διατροφικές διαταραχές, σκέφτονται κάποιον που είναι υπερβολικά αδύνατος. Ωστόσο, μπορεί να έχετε μια διατροφική διαταραχή και να έχετε φυσιολογικό βάρος ή ακόμα και να είστε υπέρβαροι. Το πιο σημαντικό πράγμα που πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν σχετικά με τις διατροφικές διαταραχές είναι ότι αποτελούν ένα σοβαρό πρόβλημα ψυχικής υγείας και μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνες. Μπορούν να επηρεάσουν και να βλάψουν πολλά μέρη του σώματος — και μπορεί ακόμη και να αποβούν θανατηφόρες. Από όλα τα είδη διατροφικών διαταραχών, η νευρική ανορεξία είναι αυτή που είναι πιο πιθανό να οδηγήσει σε θάνατο.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς: Σημάδια διατροφικών διαταραχών

Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι διατροφικές διαταραχές έχουν αυξηθεί σε παιδιά και εφήβους κατά τη διάρκεια της πανδημίας, δεδομένης της αναστάτωσης, της απομόνωσης και του άγχους —και του υπερβολικού χρόνου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης— που έχει προκαλέσει. Είναι σημαντικό οι γονείς να προσέχουν για πιθανά σημάδια ότι το παιδί ή ο έφηβός τους θα μπορούσε να έχει διατροφική διαταραχή, όπως:

⊗ Αλλαγές στο τί, πότε και πόσο τρώνε

⊗ Περιορισμούς σχετικά με το φαγητό τους

⊗ Ασυνήθιστες διακυμάνσεις βάρους

⊗ Δυσαρέσκεια με το σώμα ή το βάρος τους

⊗ Άσκηση πολύ περισσότερο από το συνηθισμένο

⊗ Πολύς χρόνος στο μπάνιο.

Αν σας περνάει από το μυαλό ότι το παιδί σας μπορεί να έχει διατροφική διαταραχή, θυμηθείτε ότι οι διατροφικές διαταραχές δεν είναι θέμα επιλογής. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας όπως το άγχος και η κατάθλιψη παίζουν μεγάλο ρόλο. Οι διαταραχές του συναισθήματος συχνά αποτελούν τη βάση των διατροφικών διαταραχών. Και η έρευνα δείχνει ότι όταν υποσιτίζεστε ή τρώτε υπερβολικά, αυτό επηρεάζει τις διαδικασίες του εγκεφάλου που ελέγχουν την πείνα και την πρόσληψη τροφής, ενισχύοντας τη διατροφική διαταραχή.

Εάν έχετε ανησυχίες, μιλήστε στο παιδί σας – και μιλήστε με το γιατρό σας. Ακόμα κι αν κάνετε λάθος, μπορεί να οδηγήσει σε μια σημαντική συζήτηση σχετικά με την υγιεινή διατροφή και την εικόνα του σώματος που θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόληψη μιας μελλοντικής διατροφικής διαταραχής. Και αν έχετε δίκιο, όσο πιο γρήγορα το παιδί σας λάβει βοήθεια, τόσο το καλύτερο.