Τι είναι η ομίχλη του εγκεφάλου;
Η ομίχλη του εγκεφάλου, ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την αργή ή νωθρή σκέψη, μπορεί να εμφανιστεί κάτω από πολλές διαφορετικές συνθήκες – για παράδειγμα, όταν κάποιος στερείται ύπνου ή αισθάνεται αδιαθεσία ή λόγω παρενεργειών από φάρμακα που προκαλούν υπνηλία. Η ομίχλη του εγκεφάλου μπορεί επίσης να εμφανιστεί μετά από χημειοθεραπεία ή διάσειση.
Σε πολλές περιπτώσεις, η ομίχλη του εγκεφάλου είναι προσωρινή και βελτιώνεται από μόνη της. Ωστόσο, δεν καταλαβαίνουμε πραγματικά γιατί συμβαίνει η ομίχλη του εγκεφάλου μετά τη νόσο COVID-19 ή πόσο καιρό είναι πιθανό να διαρκέσουν αυτά τα συμπτώματα. Αλλά γνωρίζουμε ότι αυτή η μορφή εγκεφαλικής ομίχλης μπορεί να επηρεάσει διαφορετικές πτυχές της γνώσης.
Η γνώση αναφέρεται σε διαδικασίες στον εγκέφαλο που χρησιμοποιούμε για να σκεφτόμαστε, να διαβάζουμε, να μαθαίνουμε, να θυμόμαστε, να συλλογιζόμαστε και να δίνουμε προσοχή. Η γνωστική εξασθένηση είναι η μείωση της ικανότητάς να εκτελούμε μία ή περισσότερες δεξιότητες σκέψης.
Συγκεκριμένα θα αναφερθούμε σε μια μελέτη που διεξήχθη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ερευνητές αναφέρουν :
Όσοι έρχονται στην κλινική μας συγκαταλέγονται μεταξύ του εκτιμώμενου 22% έως 32% των ασθενών που ανέρρωσαν από τη νόσο COVID-19, ωστόσο διαπιστώνουν ότι εξακολουθούν να έχουν εγκεφαλική ομίχλη ως μέρος της εμπειρίας τους από μακροχρόνιο COVID-19 ή σύνδρομο μετά από λοίμωξη από SARS- CΟV- 2 (PASC), όπως την αποκαλούν οι ειδικοί. Μεταξύ των ατόμων που νοσηλεύτηκαν για COVID-19, έχει αναφερθεί ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων που αφορούν σε συγκεκριμένες γνωστικές λειτουργίες. Αυτές είναι:
→ Η προσοχή, που επιτρέπει στον εγκέφαλό μας να επεξεργάζεται ενεργά πληροφορίες που συμβαίνουν γύρω μας, ενώ ταυτόχρονα αγνοεί άλλες λεπτομέρειες. Η προσοχή είναι σαν ένας προβολέας σε μια σκηνή κατά τη διάρκεια μιας παράστασης που επιτρέπει στους καλλιτέχνες να ξεχωρίζουν από το παρασκήνιο.
→ Η μνήμη, η ικανότητα εκμάθησης, αποθήκευσης, διατήρησης και αργότερα ανάκτησης πληροφοριών.
→ Η εκτελεστική λειτουργία, η οποία περιλαμβάνει πιο σύνθετες δεξιότητες, όπως προγραμματισμό, εστίαση της προσοχής, απομνημόνευση οδηγιών και ταυτόχρονη εκτέλεση πολλαπλών εργασιών.
Λιγότερο εμφανή κενά στη μνήμη και την προσοχή μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και με ήπια νόσο COVID-19.
Μια άλλη πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε από μια ομάδα Γερμανών ερευνητών υποδηλώνει ότι ακόμη και άτομα που δεν παρατηρούν σημάδια γνωστικής εξασθένησης μπορεί να έχουν προβλήματα με τη μνήμη και την προσοχή μετά την ανάρρωσή τους από ένα ήπια νόσηση COVID-19. Στη μελέτη συμμετείχαν 136 συμμετέχοντες που προσλήφθηκαν από έναν ιστότοπο που διαφήμιζε τη μελέτη ως παιχνίδι εγκεφάλου για να δουν πόσο καλά μπορούσαν να αποδώσουν οι άνθρωποι. Η μέση ηλικία ήταν περίπου 30 ετών. Σχεδόν το 40% των συμμετεχόντων είχε αναρρώσει από COVID-19 που δεν χρειαζόταν νοσηλεία, ενώ οι υπόλοιποι δεν είχαν ποτέ COVID-19. Όλοι οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι δεν είχαν προβλήματα με τη μνήμη ή την σκέψη τους.
Ωστόσο, οι δοκιμές έδειξαν ότι η απόδοση σε μια εργασία προσοχής δεν ήταν τόσο καλή μεταξύ της ομάδας που είχε COVID-19 σε σύγκριση με εκείνες που δεν είχαν. Ομοίως, οι συμμετέχοντες που είχαν COVID-19 είχαν σημαντικά χειρότερη απόδοση σε μια εργασία μνήμης. Και τα δύο αυτά αποτελέσματα φαίνεται να βελτιώνονται με την πάροδο του χρόνου, με το πρόβλημα της μνήμης να βελτιώνεται σε έξι μήνες και η έκπτωση της προσοχής να μην υπάρχει πλέον στους εννέα μήνες.
Αυτή η μελέτη υποδηλώνει ότι προβλήματα με τη μνήμη και την προσοχή μπορεί να εμφανιστούν όχι μόνο σε άτομα που νόσησαν σε τέτοιο βαθμό ώστε να έχουν νοσηλευτεί και σε άτομα που αναπτύσσουν μακροχρόνια COVID-19, αλλά και σε κάποιο βαθμό στους περισσότερους ανθρώπους που είχαν COVID-19. Ωστόσο, αυτά τα ευρήματα θα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.
Συμπεράσματα
Τα άτομα που παλεύουν με τις επιπτώσεις του μακροχρόνιου COVID-19 μπορεί να έχουν αξιοσημείωτα προβλήματα με την προσοχή, τη μνήμη και την εκτελεστική λειτουργία. Μελέτες αναφέρουν αυτά τα ζητήματα τόσο σε άτομα που δεν νοσηλεύτηκαν με COVID-19 όσο και σε άτομα που νοσηλεύτηκαν, καθώς και σε άτομα που είχαν σοβαρή νόσηση. Αυτά τα ευρήματα εγείρουν ορισμένα σημαντικά ερωτήματα σχετικά με το πώς η νόσος COVID-19 επηρεάζει τη γνωστική λειτουργία.
Η ανάκτηση της μνήμης εντός έξι μηνών και η βελτίωση της προσοχής εντός εννέα μηνών από τη μόλυνση από τη νόσο COVID-19 υποδηλώνουν ότι ορισμένες γνωστικές βλάβες που οφείλονται στη νόσο COVΙD-19, ακόμη και αν είναι ευρέως διαδεδομένες, είναι δυνητικά αναστρέψιμες.
Απαιτείται, ωστόσο, περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθεί εάν οι δυσκολίες προσοχής και μνήμης εμφανίζονται ευρέως με τις λοιμώξεις από τον ιό SARS- CΟV- 2 σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και ανεξάρτητα από το πόσο ήπια ή σοβαρή είναι η ασθένεια – και να ληφθούν υπόψη άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν τη γνωστική λειτουργία. Η καλύτερη κατανόηση του γιατί ορισμένοι άνθρωποι έχουν αξιοσημείωτα προβλήματα με την προσοχή και τη μνήμη μετά τη νόσο COVID-19 και άλλοι όχι, μπορεί τελικά να βοηθήσει στην καθοδήγηση της φροντίδας.
